ThaiFAST
เป็นคำสั่งการล่วงหน้ารายตำบล
?ทำนายอะไร
- ความน่าจะเป็นที่ฝนสะสม 24 ชั่วโมงจะเกิน 35, 90 และ 150 มม.
- รายกริด 0.1 องศา (ประมาณ 11 กม.) ครอบคลุมประเทศไทย
- ล่วงหน้า 24 ถึง 120 ชั่วโมง อัปเดตวันละ 2 รอบ
- พร้อมตัวชี้ regime ว่าเป็นฝนแช่หรือฝนเฉียบพลัน
DBข้อมูลจากไหน
- เทรน: GEFS reforecast v12 ของ NOAA (ค.ศ. 2000 ถึง 2019) จับคู่ฝนสังเกต IMERG V07 ของ NASA ประมาณ 2.5 ล้านตัวอย่าง
- ใช้งานจริง: GEFS 31 members และ ECMWF ENS 51 members วันละ 2 รอบ
- เสริม: NOAA OISST สำหรับดัชนีมรสุม SWMI ของ สสน.
MLด้วยวิธีอะไร
- Isotonic regression และ EMOS เป็น baseline calibration
- XGBoost แยกตามช่วง lead time พร้อม features: สถิติ ensemble, CAPE, K-index, Showalter, upslope moisture flux, SWMI
- ตรวจสอบด้วย Brier Skill Score เทียบ climatology และ reliability diagram รายฤดูกาลและภูมิภาค
- Spatial U-Net สำหรับ downscaling ในเฟสถัดไป
?ทำนายอะไร
- ความน่าจะเป็นที่ตำบลจะเกิดน้ำท่วมแบบมีผลกระทบในเหตุการณ์ฝนหนึ่ง
- หน่วยวิเคราะห์: ตำบลต่อเหตุการณ์ จาก event catalog มากกว่า 60 เหตุการณ์
- พร้อมช่วงความเชื่อมั่นและเหตุผลประกอบรายตำบล ส่งต่อเป็นระดับความเสี่ยงให้ trigger engine
DBข้อมูลจากไหน
- Labels 4 แหล่ง: GISTDA · Global Flood Database (MODIS 21 ปี) · Sentinel-1 ผ่าน Sen1Floods11 · Traffy Fondue พร้อมการตรวจสอบไขว้
- เชิงพื้นที่: Copernicus DEM (HAND, TWI) · ESA WorldCover · OSM · WorldPop
- เชิงพลวัต: ผลจากชั้นที่ 1 · IMERG antecedent 3, 7, 30 วัน · ฝนต้นน้ำตาม flow direction
MLด้วยวิธีอะไร
- XGBoost binary classifier พร้อมการจัดการเหตุการณ์หายาก (resampling และ scale_pos_weight)
- SHAP อธิบายปัจจัยขับเคลื่อน และ conformal prediction (MAPIE) ให้ช่วงความเชื่อมั่นเชิงสถิติ
- Spatial block cross-validation แบบ leave-one-province-out ป้องกัน data leakage เชิงพื้นที่
1พยากรณ์และ Reforecast
- NOAA GEFS 31 members และ GEFS reforecast v12 (AWS Open Data)
- ECMWF ENS 51 members (open data 0.25 องศา) และ TIGGE archive สำหรับการวิจัย
2ฝนสังเกตและมหาสมุทร
- NASA GPM IMERG V07 ราย 30 นาที (GES DISC)
- ERA5 reanalysis (Copernicus/ECMWF) และ NOAA OISST v2.1 สำหรับดัชนี SWMI
3ภูมิสารสนเทศ
- Copernicus DEM GLO-30 (ESA) · ESA WorldCover 10 เมตร · VIIRS Nighttime Lights
- OpenStreetMap (Geofabrik) และ WorldPop สำหรับประชากร
4ข้อมูลประเทศไทย
- ขอบเขตน้ำท่วมจาก GISTDA Open Data · รายงานน้ำท่วมขัง Traffy Fondue · ขอบเขตตำบลจาก data.go.th
- ดัชนี SWMI ตามงานวิจัยของ สสน. และภาพ THEOS-2 ผ่านการสนับสนุนของโครงการ
🌊Google Flood Hub (Nature 2024)
AI เตือนน้ำท่วมล่วงหน้า 5 ถึง 7 วันในกว่า 80 ประเทศ รวมถึงลุ่มน้ำที่ไม่มีสถานีวัด
🇱🇦FloodPROOFS ลาวและกัมพูชา (2024)
Impact-based warning ระดับปฏิบัติการในประเทศเพื่อนบ้าน (5 ลุ่มน้ำ lead 5 วัน ระดับอำเภอ) ก้าวต่อไปคือประเทศไทยในความละเอียดระดับตำบล
💸Anticipatory Cash บังกลาเทศ
เงินช่วยเหลือก่อนน้ำท่วมผ่าน forecast trigger ลดการอดอาหารลง 36% และการยืด lead time เพิ่ม 2 วัน เพิ่มมูลค่าที่รักษาได้ 21.7 เท่า (IJDRR 2024)
🇯🇵ญี่ปุ่น ระบบเตือน 5 ระดับ
ปฏิรูปหลังเหตุการณ์ปี 2018 ซึ่งมีผู้เสียชีวิตกว่า 200 รายแม้มีการเตือนแล้ว โดยผูกระดับเตือนกับการอพยพของท้องถิ่นตามกฎหมาย ซึ่งเป็นแม่แบบของ trigger ในระบบนี้
E1LSTM/GRU Sequence Encoder
- เรียนลำดับฝน 30 วันแทน antecedent features ที่สร้างด้วยมือ
- รวมกับ XGBoost แบบ out-of-fold stacking พร้อม re-calibration ของความน่าจะเป็น
E2Spatio-Temporal GNN
- Nodes เป็นตำบล edges ตามโครงข่ายลำน้ำ เรียนการส่งผ่านน้ำต้นทางโดยตรง
- แนวทางเดียวกับงาน ST-GNN ของทีมวิจัยไทย (Results in Engineering 2026)
E3Nowcasting 0 ถึง 6 ชั่วโมง
- ช่อง Himawari-9 (แบนด์ IR ทุก 10 นาที): ตรวจยอดเมฆเย็นจัดและอัตราการเย็นตัว ยืนยัน regime และเสริมจังหวะ Action trigger
- CNN-GRU cascade กับเรดาร์ เมื่อได้สิทธิ์เข้าถึง
E4Chronos-2 Foundation Model
- Time-series foundation model พยากรณ์ระดับน้ำสถานีหลักแบบ zero-shot
- ใช้เป็นสัญญาณเสริมช่วง lead สั้นของลุ่มน้ำนำร่อง เช่น คลองอู่ตะเภา
1ขอบเขตงานเกินกำลังทีม
ควบคุมด้วย roadmap 3 เฟส โดยเฟสที่ 1 สมบูรณ์ในตัวเองและสาธิตได้ แม้เฟสถัดไปไม่ทันกำหนด ยังคงมีระบบที่ใช้งานได้จริงส่งมอบ
2การเข้าถึงข้อมูลบางแหล่ง
แกนของระบบใช้ชุดข้อมูลเปิดที่เข้าถึงได้แน่นอน (GFS, IMERG, GEFS reforecast, Sentinel, DEM, OSM) ส่วน ECMWF, AIFS และเรดาร์เป็นส่วนเสริม ไม่ใช่เงื่อนไขของความสำเร็จ
3Skill ต่ำในบางพื้นที่หรือฤดูกาล
รายงานอย่างตรงไปตรงมาเป็น reliability map ว่าพื้นที่ใดเชื่อถือได้เพียงใด ความโปร่งใสด้านข้อจำกัดสอดคล้องกับเกณฑ์การประเมินด้าน uncertainty (35%)
4ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านอุทกวิทยา
มีนักภูมิศาสตร์ประจำทีมดูแลชั้นข้อมูลเชิงพื้นที่และการตรวจสอบผลลัพธ์ เสริมด้วย mentoring จากผู้เชี่ยวชาญ EU และ ESA การ validate ร่วมผู้ใช้จริง และยึดผล hindcast เป็นเกณฑ์ตัดสิน
AI Engineer
โมเดล 2 ชั้น · hindcast และ verification · conformal prediction และ reliability map
Software Engineer
Pipeline ข้อมูลอัตโนมัติ · API · dashboard สาธิตสด (พื้นที่นำร่องพร้อมเดโมขยายผล)
Geographer
ชั้นข้อมูลเชิงพื้นที่ (HAND, TWI, land use) · จัดทำและ QA labels · ตรวจสอบความสมเหตุสมผลเชิงภูมิศาสตร์ของผลลัพธ์ · บริบทพื้นที่นำร่อง
Impact, Product & Policy Lead
สัมภาษณ์ผู้ใช้จริง (ปภ. เทศบาล ชุมชน) · trigger card และข้อความแจ้งเตือน · policy brief · การนำเสนอ
W1ขอบเขต
ตรึงขอบเขตตำบลเวอร์ชันเดียวพร้อมข้อมูลประชากร ทุกตารางใช้ tambon_id ชุดนี้
0.5 สัปดาห์W2Static features
DEM สู่ HAND, TWI, slope · WorldCover ผิวเมือง · OSM โครงข่ายระบายน้ำ ทำครั้งเดียวใช้ทั้งประเทศ
1 สัปดาห์W3Labels 4 แหล่ง
GISTDA, Global Flood DB, Sentinel-1, Traffy พร้อม QA ไขว้ งานที่ใช้ทรัพยากรมากที่สุดของโครงการ
2 สัปดาห์ (ขนาน W4)W4คลัง reforecast
GEFS reforecast 20 ปีจาก AWS จับคู่ฝนจริง IMERG เป็น training pairs
1 สัปดาห์W5เทรนชั้นที่ 1
Calibration สู่ XGBoost ราย lead band วัดด้วย Brier Skill Score รายฤดูและภูมิภาค
1.5 สัปดาห์W6Training table
Join ข้อมูลพลวัต static และ labels จัดการเหตุการณ์หายากด้วย resampling
0.5 สัปดาห์W7เทรนชั้นที่ 2
XGBoost, SHAP และ conformal พร้อม cross-validation แบบ hold-out รายจังหวัด ป้องกัน leakage
1.5 สัปดาห์W8Trigger
Cost-loss กำหนดเกณฑ์ p1 (Readiness) และ p2 (Action) พร้อม hysteresis และร่างข้อความแจ้งเตือน
1 สัปดาห์W9Hindcast
หาดใหญ่ พฤศจิกายน 2568 และภาคเหนือ กันยายน 2567 ด้วยพยากรณ์จริงในอดีต แบบ no-peek
1.5 สัปดาห์W10Deploy
Batch วันละ 2 รอบ สู่ GeoParquet, API และ dashboard MapLibre สำหรับสาธิตสด
1 สัปดาห์ชั้น 1อากาศสู่ความน่าจะเป็น
6 กลุ่ม: สถิติ ensemble ของฝน · ลม ความชื้น CAPE, K-index, Showalter · upslope flux (ฝั่งรับลมและอับฝน) · regime ฝนแช่หรือเฉียบพลัน · ฤดูกาลและ SWMI ของ สสน. (r = −0.74 กับฝน 1,042 สถานี) · บริบทกริด
ชั้น 2ภูมิศาสตร์สู่ผลกระทบ
ความน่าจะเป็นของฝนทุกเกณฑ์และ lead · ฝนสะสม 3, 7, 30 วัน · ฝนต้นน้ำตามลำน้ำ · HAND, TWI, ความชัน · ผิวเมือง โครงข่ายระบายน้ำ ระยะจากลำน้ำ · ประชากร รวมประมาณ 35 features ที่ตีความได้ทุกตัว
แหล่งข้อมูลและเงื่อนไข
แกนระบบใช้ข้อมูลเปิดทั้งหมด (GEFS · IMERG · ERA5 · OISST · Sentinel · DEM · OSM · WorldPop) · สมัครใช้งานฟรีเพียง 2 บัญชี (Earthdata และ GEE) · THEOS-2 ขอรับการสนับสนุนผ่านโครงการ · ทุกแหล่งกำหนดทางสำรองไว้ล่วงหน้า